Hasan Sabbah kimdir? Hasan Sabbah'ı kim oynuyor [Gürkan Uygun]

Hasan Sabbah (1050 - 12 Haziran 1124), Nizari-�smaili Devleti'nin ve Ha�ha�i fedai grubunun kurucusu.

Farkl� bir dini ekole dayal� �st d�zey dini bilgi birikimine ve otoriter bir liderlik karakterine sahip oldu�u bilinen Hasan Sabbah kurdu�u tarikat�n suikaste dayanan farkl� askeri taktikleri ve 35 y�l boyunca d��na ��kmadan ya�ad�� Alamut Kalesi ile tan�nmaktad�r.

�lk y�llar� ve soyu

1046-47 veya 1053-54 y�l

--Haber reklamdan sonra devam ediyor--

lar�nda On iki �mam �iili�i'nin �nemli bir merkezi olan Kum kentinde do�du�u rivayet edilir. Sabbah, hayat�n� anlatt�� Serg�ze�t-i Seyyidina adl� eserinde Himyeri Krall��'n�n soyundan geldi�ini ve babas�n�n Yemen'den Kufe'ye oradan da Kum �ehrine g�� etti�ini belirtmektedir. Babas� Ali bin Muhammed Oniki �mam �iili�inin �nemli isimlerinden birisiydi. O�lu Hasan'�n felsefe, kelam, mant�k, f�k�h ve riyaziyyat alanlar�nda iyi e�itim almas�n� sa�lad�.

�smaili mezhebiyle tan��mas� ve Alamut Kalesi �ncesi faaliyetleri

Din alimi olmak isteyen Sabbah tahsilini devam ettirmek i�in Rey �ehrine gitti. On yedi ya��na kadar ba�l� kald�� Oniki �mam �iili�inden, kar��la�t�� Fat�mi daisinin etkisiyle �smaililik mezhebine ge�i� yapt�. Sabbah'taki yetene�i fark eden Irak b�lgesi ba�daisi �bn Atta� kendisine Fat�mi Halifesi M�stans�r'�n yan�na gitmesini ve Dar�lhikme'de �smaili mezhebi hakk�nda e�itim almas�n� tavsiye etti. �sfahan civar�nda iki y�l �bn Atta�'�n vekili olarak davette bulunduktan sonra Azerbaycan, Musul, Sincar, Rahbe, �am, Sayda, Sur ve Akka �zerinden 1078 y�l�nda Kahire'ye ula�t�. Burada ba�dai Ebu Davud taraf�ndan kar��land� ve Halife M�stans�r-Billah ile g�r��t�, ilgi ve alakas�na mazhar oldu. Halife, kendisini vekil olarak se�ti ve ileride Horasan b�lgesinde dailik yapmas�n� istedi.

Hasan Sabbah, Halife M�stans�r'dan sonra hilafet makam�na veliaht Nizar'�n ge�mesini isterken vezir ve ba�kumandan Bedr el-Cemali ise Ahmed el-M�sta'li'nin ge�mesini istiyordu. Sabbah'�n muhalefetiyle kar��la�an el-Cemali, Sabbah'� �nce hapse att� ard�ndan da �lkeden s�rd� veya di�er bir rivayete g�re Sabbah M�s�r'dan ka�t� ve 1081 y�l�nda �sfahan'a ula�t�. 9 y�l boyunca �ran'� ba�tan sona dola�arak Bat�nili�in propagandas�n� yapt�. �ran'�n kuzeyine y�neldi. �zellikle Deylem b�lgesi ile ilgilendi. Bu b�lge �slam'� zorla kabul etmeyen, topraklar� zor fethedilen, sava�� ve eski gelenekleri s�rd�ren yerli bir halk�n kontrol�ndeydi. Bu propagandadan �ok etkilenen Gilan, Mazenderan b�lgelerinde 3 y�l boyunca �al��arak da�lardaki sava��lar� ve g�nderdi�i dailer sayesinde b�lge halk�n� yan�na �ekti. Sabbah'�n faaliyetlerini izleyen Sel�uklu Veziri Nizam�lm�lk yakalanmas� i�in emir verdi. Bunun �zerine Hasan Kazvin'e ka�t�. Burada m�stahkem Alamut Kalesi'ni karargah� olarak se�erek Nizari-�smaili Devleti'ni 4 Eyl�l 1090 tarihinde kurdu.

Alamut Kalesi d�nemi

Alamut Kalesi'ne yerle�tikten sonra kaleyi ele ge�irilemez ve ku�atmalara dayanacak �ekilde tahkim ettirdi ve yiyeceklerin uzun s�re bozulmamas� i�in depolar yapt�rd�. Bundan sonra Alamut askeri ve idari merkezi oldu. Halife M�stans�r'�n �l�m�n�n ard�ndan yerine Sabbah'�n muhalif oldu�u di�er o�lu M�sta'li-Billah ge�ti. Sabbah bu durumu kabul etmeyerek Nizar'� destekledi ve ad�na hutbe okuttu. �smaililer'in M�staliyye ve Nizariyye olarak ikiye ayr�lmas�yla Sabbah Alamut'ta Nizariler'in lideri konumuna geldi ve Fat�miler'le ili�kilerini b�t�n�yle kesti.

Nizariler'i Fat�miler'den ay�ran en �nemli fark Nizariler'e d��man olanlar�n fedailer taraf�ndan �ld�r�lmesinin dini bir vazife olarak kabul edilmesidir. M�ritlerinin e�itim almas�n� yasaklayarak cahil kalmalar�n� sa�lam��t�r. Onlar�n e�itim almas�na gerek yok, ��nk� Allah'� tan�mak ak�l ve fikirle de�il masum imam�n yol g�stermesiyle m�mk�nd�r. Ayr�ca m�ritlerine cenneti vadediyor ve cennetteki mutlulu�u d�nyada hissetmeleri i�in onlara esrar i�iriyordu ve bu �ekilde emirlerini ko�ulsuz yerine getiren fedai haline geliyorlard�.

Sonunda Hasan Sabbah Elburz Da�lar�'ndaki Elemut Kalesi'nde karar k�ld�. Kale geni� bir vadiye egemen konumdaki b�y�k bir kayal�k �zerine in�a edilmi�ti. �ki bin metre y�kseklikteki kale kayan�n taban�n�n y�zlerce metre �zerinde, yaln�zca sarp ve dolamba�l� bir patikadan ��k�labilen bir yerde bulunmaktayd�. Rivayete g�re kale Deylem krallar�ndan biri taraf�ndan in�a edilmi�ti. Kral kartal�n� salm��, kartal ise bu kayal��a konmu�, b�ylece kalenin yap�m�na ba�lanm��t�. Ve kaleye "kartal�n ��retisi" anlam�nda "Aluh Amut" ismi verilmi�ti.[1]

Hasan Sabbah'�n buraya vard�� s�rada kale onu Sel�uklu sultan�ndan alm�� olan Alevi Mehdi ad�ndaki bir h�k�mdar�n elindeydi. �nce b�lgeye dailerini yollayan Hasan, b�lge halk�n� ve Alamut'ta ya�ayanlar� kendi taraf�na �ekmi�tir. Hasan Sabbah bu olaylar� ��yle anlatmaktad�r:

"Ve sonra Kazvin'den Alamut'a bir dai g�nderdim. Alamut insanlar�ndan baz�lar� dainin telkinlerine uyup mezhep de�i�tirdiler ve Alevileri de buna te�vik ettiler. Dai yenilgiye u�ram�� gibi g�r�nd�, ancak bir yolunu bulup d�nmelerin t�m�n� kale d��na ��kard� ve b�t�n kap�lar� kapatarak kalenin sultan�n mal� oldu�unu ilan etti. Uzun m�naka�alardan sonra onlar� yeniden i�eri ald� ve insanlar da daha k�t�s�yle kar��la�mamak i�in onun himayesi alt�na girdiler."

Bundan sonra 4 Eyl�l 1090 g�n� gizlice kaleye al�nm��, kalenin �nceki sahibi elinden bir �ey gelmedi�i i�in kaleyi terk etmi�tir. �ranl� tarih�ilere g�re Hasan Sabbah, Mehdi'ye �� bin alt�n dinar de�erinde bir senet vermi�tir. B�ylece Hasan Sabbah, Ha�ha�in tarikat�n� resmen kurmu�tur.

Kimli�i

�iili�in �mamiye-i �sna'a�er'iyye Mezhebi'nin gayba halindeki On �kinci �mam� Muhammed Mehdi ile kar��t�r�lmamas� gereken Zeydi-Aleviler Hanedanl�� mensubu En-Nas�r'ul-Alevi Li'l-Hakk soyundan gelen Alevi Mehdi,[3]:339 Elemut B�lgesi'nde bulunan Elemut Kalesi'nin son B�y�k Sel�uklu komutan� idi.

B�y�k Sel�uklu Veziri Nizam�lm�lk daha 1090 y�l�na gelmeden Hasan bin Sabbah'�n tevkif edilmesi i�in gerekli emirleri ��kartm��t�. Bu nedenle de Hasan bin Sabbah Elemut Kalesi'nden yakla��k 60 Km uzakl�ktaki Kazvin'de gizlenmekteydi.[4]:23 Buradan kalenin zapt� ile alakal� bir tak�m planlar haz�rlamaktayd�.[4]:23 Hasan bin Sabbah �zel olarak daha �nceden g�revlendirdi�i Hasan el-Ka'ini ad�ndaki casusu arac�l��yla kaledeki muhaf�zlar�n �o�unu �smail'iyye mezhebine d�nd�rmeyi ba�arm��t�. Bu m�htedilerin tamam�n� ortadan kald�rmay� planlayan Mehdi �nce kendisini Hasan Sabbah'�n Davah hareketini kabullenir ve destekler g�sterdi. Bu arada Kazvin'den g�nderdi�i bir ba�ka Da'i arac�l�� ile Hasan Sabbah kaledeki taraftarlar�n�n say�s�n� iyice artt�rmay� ba�arm��t�. 4 Eylul 1090 tarihinde gizlice kaleye giren Hasan Sabbah, kendisini Dihkhuda ismiyle tan�tarak bir s�re burada ya�ad�. Mehdi durumu anlad��nda ise kaledeki muhaf�zlar�n tamam�na yak�n� �sma'il'iyye mezhebi'ni kabullenmi�ler ve Mehdi'yi tamamen kendisini savunamayacak bir duruma d��rm��lerdi.

UYANI� B�Y�K SEL�UKLU FRAGMANI �ZLE

Alamut Kalesi'nin teslim al�nmas�

Hasan bin Sabbah taraf�ndan kale Zeydi Mehdi'ye �� Bin Alt�n Dinar �denmek suretiyle teslim al�nd�. �deme �smaili Davah hareketine g�n�l vermi� "Muzaffer Reis" ismindeki bir Sel�uklu subay� taraf�ndan ger�ekle�tirildi.[4]:23 Kalenin bu �ekilde Mehdi'den al�nmas� s�ras�nda ise hi�bir vah�et ger�ekle�memi� oldu.[4]:24

Hasan Sabbah, Alamut'a yerle�tikten sonra 34 y�l boyunca buradan hi� ayr�lmam��t�r. Rivayetlere g�re Alamut'taki kendi odas�ndan bile sadece birka� kez ��km��t�r. Alamut'a yerle�tikten sonra B�y�k Sel�uklu Devleti ve Abbasilere y�nelik m�cadelesine ba�layan Hasan Sabbah, kendi d�neminde elliye yak�n suikast ger�ekle�tirmi�tir. Bunlar�n en �nemlisi ve ilki Nizam�lm�lk'�n �ld�r�lmesidir. Di�erleri ise Sel�uklu �st d�zey devlet g�revlileri ve Abbasi din adamlar�na y�nelik suikastlerdir. Nizam�lm�lk'�n �ld�r�lmesi ve ard�ndan Melik�ah'�n �l�m� sonras�nda Sencer, Berkyaruk ve Muhammed Tapar aras�nda taht kavgalar� ba�lam�� ve Sel�uklular gerilemeye ba�lam��t�r. Hasan Sabbah Sel�uklu saray�ndaki taht kavgalar�n� kendi lehine kullanm��t�r. Ayr�ca Hasan Sabbah d�neminde ba�ka �nemli kaleler de ele ge�irilmi�tir.[5]

Hasan Sabbah d�neminin en ilgin� olaylar�ndan biri de b�y�k S�nni tarih�i Alaeddin Ata Melik C�veyni'nin aktard�� olayd�r. C�veyni'ye g�re Muhammed Tapar'�n �l�m�nden sonra tahta ge�en Sencer'e bar�� el�ileri g�nderen Hasan Sabbah, tekliflerin kabul edilmemesi nedeniyle saraydan birilerini yan�na �ekerek sultan�n ba�ucuna bir han�er saplanmas�n� sa�lam��t�r. Ay�ld��nda b�y�k pani�e kap�lan Sultan olay� gizli tutmaya �al��m�� ancak olay�n hemen ard�ndan bir el�iyle gelen mesajda Hasan Sabbah,

� Ben istemez miydim ki o han�er sert ta�a de�il de sultan�n yumu�ac�k g��s�ne saplans�n. �

demi�tir. Bu olaydan sonra �smaililer, Sencer d�neminde olduk�a rahatlam��t�r.

�l�m�

May�s 1124'te hastalan�p yata�a d��en Hasan Sabbah, �l�m�n�n yakla�t��n� d��nerek halefi olmas� i�in Lemeser Kalesi komutan� Kiya Buzrug Ummid'i se�ti. Ebu Ali'yi sa��na oturttu ve kendisini misyonerlik faaliyetlerinin ba��na getirdi. Kasranl� Adem'in O�lu Hasan'� sa��na ve ordular�n�n komutan� Kiya Ebu Cafer'i de �n�ne oturttu ve onlara imam�n gelip devletin ba��na ge�ece�i g�ne dek Kiya Buzrug Ummid'in liderli�inde uyum i�inde �al��malar�n� sal�k verdi ve 23 May�s 1124 Cuma g�n� �ld�.[6]

Bu ayn� zamanda g�z al�c� bir liderli�in de sonuydu. S�nni ve �ii �smaili bir�ok vakan�vis onu keskin zekal�, yetkin, aritmetik, astronomi, b�y� ve daha pek �ok alanda bilgi sahibi biri olarak tarif eder. �smailileri sevmeyen bir Arap biyografi yazar�na g�re Alamut'ta ikamet etti�i otuz be� y�l boyunca, ne bir kimse ortal�k bir yerde �arap i�ebilmi� ne de testilere �arap doldurulabilmi�ti. O�ullar�ndan birini �arap i�ti�i, di�eriniyse as�ls�zl�� kan�tlanm�� olan Dai H�seyin Kaini'nin katlini azmettirmek su�undan idam ettirmi�ti.[5]

Hasan Sabbah ayn� zamanda bir yazard�. S�nni yazarlar eserlerinden iki par�ay�, bir otobiyografik metni olan ve bir ilahiyat risalesini muhafaza etmi�lerdi. Hasan Sabbah asla imam oldu�unu iddia etmemi�tir. Yaln�zca imam�n bir temsilcisi oldu�unu s�ylemi�tir.[5] Hayat�n� anlatt�� kitab�n ad� Sergi'�ze�t-i Seyyidina'd�r. Tarih�i Ata melik c�veyni Mo�ollar Alamut k�t�phanesini yakmadan �nce kitab� k�t�phaneden alm��t�r.

G�RKAN UYGUN K�MD�R?

G�rkan Uygun (d. 27 May�s 1974, �zmit) G�rc� as�ll� T�rk tiyatro, dizi ve film oyuncusu. Kurtlar Vadisi serisinde 9 y�l boyunca canland�rd�� Memati Ba� karakteriyle tan�nd�.

Lise y�llar�nda tiyatro ile tan��t�. 1990 y�l�nda amat�r tiyatroya ba�lad�. Ard�ndan Dormen Tiyatrosu'nda e�itim ald�. 1994 y�l�nda televizyon dizilerinde rol almaya ba�lad�.[3]

Tatl� Ka��klar, B�yle mi Olacakt�, Yedi Numara, Deli Y�rek, �apkadan Babam ��kt� adl� dizilerde rol ald�. Kurtlar Vadisi serisinde 9 y�l boyunca Memati Ba� karakterini canland�rd�.

Daha sonra birka� b�l�m i�in Muhte�em Y�zy�l dizisinde Mimar Sinan karakterini oynad�. 2013-2015 tarihleri aras�nda yay�nlanan Ka�ak dizisinde Serhat Hakeri karakterini canland�rd�. 2018-2020 y�llar� aras�nda Payitaht: Abd�lhamid dizisinde Halil Halit Bey karakterini canland�rd�.[4]

TRT 1'in 28 Eyl�l 2020'de yay�nlanmaya ba�lanacak Uyan��: B�y�k Sel�uklu adl� B�y�k Sel�uklu �mparatorlu�u'nu anlatacak d�nem dizisinde Ha�ha��ler'in lideri Hasan Sabbah'� canland�racakt�r.

Hasan Sabbah (1050 - 12 Haziran 1124), Nizari-İsmaili Devleti'nin ve Haşhaşi fedai grubunun kurucusu.

Farklı bir dini ekole dayalı üst düzey dini bilgi birikimine ve otoriter bir liderlik karakterine sahip olduğu bilinen Hasan Sabbah kurduğu tarikatın suikaste dayanan farklı askeri taktikleri ve 35 yıl boyunca dışına çıkmadan yaşadığı Alamut Kalesi ile tanınmaktadır.

İlk yılları ve soyu

1046-47 veya 1053-54 yıl

larında On iki İmam Şiiliği'nin önemli bir merkezi olan Kum kentinde doğduğu rivayet edilir. Sabbah, hayatını anlattığı Sergüzeşt-i Seyyidina adlı eserinde Himyeri Krallığı'nın soyundan geldiğini ve babasının Yemen'den Kufe'ye oradan da Kum şehrine göç ettiğini belirtmektedir. Babası Ali bin Muhammed Oniki İmam Şiiliğinin önemli isimlerinden birisiydi. Oğlu Hasan'ın felsefe, kelam, mantık, fıkıh ve riyaziyyat alanlarında iyi eğitim almasını sağladı.

İsmaili mezhebiyle tanışması ve Alamut Kalesi öncesi faaliyetleri

Din alimi olmak isteyen Sabbah tahsilini devam ettirmek için Rey şehrine gitti. On yedi yaşına kadar bağlı kaldığı Oniki İmam Şiiliğinden, karşılaştığı Fatımi daisinin etkisiyle İsmaililik mezhebine geçiş yaptı. Sabbah'taki yeteneği fark eden Irak bölgesi başdaisi İbn Attaş kendisine Fatımi Halifesi Müstansır'ın yanına gitmesini ve Darülhikme'de İsmaili mezhebi hakkında eğitim almasını tavsiye etti. İsfahan civarında iki yıl İbn Attaş'ın vekili olarak davette bulunduktan sonra Azerbaycan, Musul, Sincar, Rahbe, Şam, Sayda, Sur ve Akka üzerinden 1078 yılında Kahire'ye ulaştı. Burada başdai Ebu Davud tarafından karşılandı ve Halife Müstansır-Billah ile görüştü, ilgi ve alakasına mazhar oldu. Halife, kendisini vekil olarak seçti ve ileride Horasan bölgesinde dailik yapmasını istedi.

Hasan Sabbah, Halife Müstansır'dan sonra hilafet makamına veliaht Nizar'ın geçmesini isterken vezir ve başkumandan Bedr el-Cemali ise Ahmed el-Müsta'li'nin geçmesini istiyordu. Sabbah'ın muhalefetiyle karşılaşan el-Cemali, Sabbah'ı önce hapse attı ardından da ülkeden sürdü veya diğer bir rivayete göre Sabbah Mısır'dan kaçtı ve 1081 yılında İsfahan'a ulaştı. 9 yıl boyunca İran'ı baştan sona dolaşarak Batıniliğin propagandasını yaptı. İran'ın kuzeyine yöneldi. Özellikle Deylem bölgesi ile ilgilendi. Bu bölge İslam'ı zorla kabul etmeyen, toprakları zor fethedilen, savaşçı ve eski gelenekleri sürdüren yerli bir halkın kontrolündeydi. Bu propagandadan çok etkilenen Gilan, Mazenderan bölgelerinde 3 yıl boyunca çalışarak dağlardaki savaşçıları ve gönderdiği dailer sayesinde bölge halkını yanına çekti. Sabbah'ın faaliyetlerini izleyen Selçuklu Veziri Nizamülmülk yakalanması için emir verdi. Bunun üzerine Hasan Kazvin'e kaçtı. Burada müstahkem Alamut Kalesi'ni karargahı olarak seçerek Nizari-İsmaili Devleti'ni 4 Eylül 1090 tarihinde kurdu.

Alamut Kalesi dönemi

Alamut Kalesi'ne yerleştikten sonra kaleyi ele geçirilemez ve kuşatmalara dayanacak şekilde tahkim ettirdi ve yiyeceklerin uzun süre bozulmaması için depolar yaptırdı. Bundan sonra Alamut askeri ve idari merkezi oldu. Halife Müstansır'ın ölümünün ardından yerine Sabbah'ın muhalif olduğu diğer oğlu Müsta'li-Billah geçti. Sabbah bu durumu kabul etmeyerek Nizar'ı destekledi ve adına hutbe okuttu. İsmaililer'in Müstaliyye ve Nizariyye olarak ikiye ayrılmasıyla Sabbah Alamut'ta Nizariler'in lideri konumuna geldi ve Fatımiler'le ilişkilerini bütünüyle kesti.

Nizariler'i Fatımiler'den ayıran en önemli fark Nizariler'e düşman olanların fedailer tarafından öldürülmesinin dini bir vazife olarak kabul edilmesidir. Müritlerinin eğitim almasını yasaklayarak cahil kalmalarını sağlamıştır. Onların eğitim almasına gerek yok, çünkü Allah'ı tanımak akıl ve fikirle değil masum imamın yol göstermesiyle mümkündür. Ayrıca müritlerine cenneti vadediyor ve cennetteki mutluluğu dünyada hissetmeleri için onlara esrar içiriyordu ve bu şekilde emirlerini koşulsuz yerine getiren fedai haline geliyorlardı.

Sonunda Hasan Sabbah Elburz Dağları'ndaki Elemut Kalesi'nde karar kıldı. Kale geniş bir vadiye egemen konumdaki büyük bir kayalık üzerine inşa edilmişti. İki bin metre yükseklikteki kale kayanın tabanının yüzlerce metre üzerinde, yalnızca sarp ve dolambaçlı bir patikadan çıkılabilen bir yerde bulunmaktaydı. Rivayete göre kale Deylem krallarından biri tarafından inşa edilmişti. Kral kartalını salmış, kartal ise bu kayalığa konmuş, böylece kalenin yapımına başlanmıştı. Ve kaleye "kartalın öğretisi" anlamında "Aluh Amut" ismi verilmişti.[1]

Hasan Sabbah'ın buraya vardığı sırada kale onu Selçuklu sultanından almış olan Alevi Mehdi adındaki bir hükümdarın elindeydi. Önce bölgeye dailerini yollayan Hasan, bölge halkını ve Alamut'ta yaşayanları kendi tarafına çekmiştir. Hasan Sabbah bu olayları şöyle anlatmaktadır:

"Ve sonra Kazvin'den Alamut'a bir dai gönderdim. Alamut insanlarından bazıları dainin telkinlerine uyup mezhep değiştirdiler ve Alevileri de buna teşvik ettiler. Dai yenilgiye uğramış gibi göründü, ancak bir yolunu bulup dönmelerin tümünü kale dışına çıkardı ve bütün kapıları kapatarak kalenin sultanın malı olduğunu ilan etti. Uzun münakaşalardan sonra onları yeniden içeri aldı ve insanlar da daha kötüsüyle karşılaşmamak için onun himayesi altına girdiler."

Bundan sonra 4 Eylül 1090 günü gizlice kaleye alınmış, kalenin önceki sahibi elinden bir şey gelmediği için kaleyi terk etmiştir. İranlı tarihçilere göre Hasan Sabbah, Mehdi'ye üç bin altın dinar değerinde bir senet vermiştir. Böylece Hasan Sabbah, Haşhaşin tarikatını resmen kurmuştur.

Kimliği

Şiiliğin İmamiye-i İsna'aşer'iyye Mezhebi'nin gayba halindeki On İkinci İmamı Muhammed Mehdi ile karıştırılmaması gereken Zeydi-Aleviler Hanedanlığı mensubu En-Nasır'ul-Alevi Li'l-Hakk soyundan gelen Alevi Mehdi,[3]:339 Elemut Bölgesi'nde bulunan Elemut Kalesi'nin son Büyük Selçuklu komutanı idi.

Büyük Selçuklu Veziri Nizamülmülk daha 1090 yılına gelmeden Hasan bin Sabbah'ın tevkif edilmesi için gerekli emirleri çıkartmıştı. Bu nedenle de Hasan bin Sabbah Elemut Kalesi'nden yaklaşık 60 Km uzaklıktaki Kazvin'de gizlenmekteydi.[4]:23 Buradan kalenin zaptı ile alakalı bir takım planlar hazırlamaktaydı.[4]:23 Hasan bin Sabbah özel olarak daha önceden görevlendirdiği Hasan el-Ka'ini adındaki casusu aracılığıyla kaledeki muhafızların çoğunu İsmail'iyye mezhebine döndürmeyi başarmıştı. Bu mühtedilerin tamamını ortadan kaldırmayı planlayan Mehdi önce kendisini Hasan Sabbah'ın Davah hareketini kabullenir ve destekler gösterdi. Bu arada Kazvin'den gönderdiği bir başka Da'i aracılığı ile Hasan Sabbah kaledeki taraftarlarının sayısını iyice arttırmayı başarmıştı. 4 Eylul 1090 tarihinde gizlice kaleye giren Hasan Sabbah, kendisini Dihkhuda ismiyle tanıtarak bir süre burada yaşadı. Mehdi durumu anladığında ise kaledeki muhafızların tamamına yakını İsma'il'iyye mezhebi'ni kabullenmişler ve Mehdi'yi tamamen kendisini savunamayacak bir duruma düşürmüşlerdi.

UYANIŞ BÜYÜK SELÇUKLU FRAGMANI İZLE

Alamut Kalesi'nin teslim alınması

Hasan bin Sabbah tarafından kale Zeydi Mehdi'ye Üç Bin Altın Dinar ödenmek suretiyle teslim alındı. Ödeme İsmaili Davah hareketine gönül vermiş "Muzaffer Reis" ismindeki bir Selçuklu subayı tarafından gerçekleştirildi.[4]:23 Kalenin bu şekilde Mehdi'den alınması sırasında ise hiçbir vahşet gerçekleşmemiş oldu.[4]:24

Hasan Sabbah, Alamut'a yerleştikten sonra 34 yıl boyunca buradan hiç ayrılmamıştır. Rivayetlere göre Alamut'taki kendi odasından bile sadece birkaç kez çıkmıştır. Alamut'a yerleştikten sonra Büyük Selçuklu Devleti ve Abbasilere yönelik mücadelesine başlayan Hasan Sabbah, kendi döneminde elliye yakın suikast gerçekleştirmiştir. Bunların en önemlisi ve ilki Nizamülmülk'ün öldürülmesidir. Diğerleri ise Selçuklu üst düzey devlet görevlileri ve Abbasi din adamlarına yönelik suikastlerdir. Nizamülmülk'ün öldürülmesi ve ardından Melikşah'ın ölümü sonrasında Sencer, Berkyaruk ve Muhammed Tapar arasında taht kavgaları başlamış ve Selçuklular gerilemeye başlamıştır. Hasan Sabbah Selçuklu sarayındaki taht kavgalarını kendi lehine kullanmıştır. Ayrıca Hasan Sabbah döneminde başka önemli kaleler de ele geçirilmiştir.[5]

Hasan Sabbah döneminin en ilginç olaylarından biri de büyük Sünni tarihçi Alaeddin Ata Melik Cüveyni'nin aktardığı olaydır. Cüveyni'ye göre Muhammed Tapar'ın ölümünden sonra tahta geçen Sencer'e barış elçileri gönderen Hasan Sabbah, tekliflerin kabul edilmemesi nedeniyle saraydan birilerini yanına çekerek sultanın başucuna bir hançer saplanmasını sağlamıştır. Ayıldığında büyük paniğe kapılan Sultan olayı gizli tutmaya çalışmış ancak olayın hemen ardından bir elçiyle gelen mesajda Hasan Sabbah,

« Ben istemez miydim ki o hançer sert taşa değil de sultanın yumuşacık göğsüne saplansın. »

demiştir. Bu olaydan sonra İsmaililer, Sencer döneminde oldukça rahatlamıştır.

Ölümü

Mayıs 1124'te hastalanıp yatağa düşen Hasan Sabbah, ölümünün yaklaştığını düşünerek halefi olması için Lemeser Kalesi komutanı Kiya Buzrug Ummid'i seçti. Ebu Ali'yi sağına oturttu ve kendisini misyonerlik faaliyetlerinin başına getirdi. Kasranlı Adem'in Oğlu Hasan'ı sağına ve ordularının komutanı Kiya Ebu Cafer'i de önüne oturttu ve onlara imamın gelip devletin başına geçeceği güne dek Kiya Buzrug Ummid'in liderliğinde uyum içinde çalışmalarını salık verdi ve 23 Mayıs 1124 Cuma günü öldü.[6]

Bu aynı zamanda göz alıcı bir liderliğin de sonuydu. Sünni ve Şii İsmaili birçok vakanüvis onu keskin zekalı, yetkin, aritmetik, astronomi, büyü ve daha pek çok alanda bilgi sahibi biri olarak tarif eder. İsmailileri sevmeyen bir Arap biyografi yazarına göre Alamut'ta ikamet ettiği otuz beş yıl boyunca, ne bir kimse ortalık bir yerde şarap içebilmiş ne de testilere şarap doldurulabilmişti. Oğullarından birini şarap içtiği, diğeriniyse asılsızlığı kanıtlanmış olan Dai Hüseyin Kaini'nin katlini azmettirmek suçundan idam ettirmişti.[5]

Hasan Sabbah aynı zamanda bir yazardı. Sünni yazarlar eserlerinden iki parçayı, bir otobiyografik metni olan ve bir ilahiyat risalesini muhafaza etmişlerdi. Hasan Sabbah asla imam olduğunu iddia etmemiştir. Yalnızca imamın bir temsilcisi olduğunu söylemiştir.[5] Hayatını anlattığı kitabın adı Sergi'ızeşt-i Seyyidina'dır. Tarihçi Ata melik cüveyni Moğollar Alamut kütüphanesini yakmadan önce kitabı kütüphaneden almıştır.

GÜRKAN UYGUN KİMDİR?

Gürkan Uygun (d. 27 Mayıs 1974, İzmit) Gürcü asıllı Türk tiyatro, dizi ve film oyuncusu. Kurtlar Vadisi serisinde 9 yıl boyunca canlandırdığı Memati Baş karakteriyle tanındı.

Lise yıllarında tiyatro ile tanıştı. 1990 yılında amatör tiyatroya başladı. Ardından Dormen Tiyatrosu'nda eğitim aldı. 1994 yılında televizyon dizilerinde rol almaya başladı.[3]

Tatlı Kaçıklar, Böyle mi Olacaktı, Yedi Numara, Deli Yürek, Şapkadan Babam Çıktı adlı dizilerde rol aldı. Kurtlar Vadisi serisinde 9 yıl boyunca Memati Baş karakterini canlandırdı.

Daha sonra birkaç bölüm için Muhteşem Yüzyıl dizisinde Mimar Sinan karakterini oynadı. 2013-2015 tarihleri arasında yayınlanan Kaçak dizisinde Serhat Hakeri karakterini canlandırdı. 2018-2020 yılları arasında Payitaht: Abdülhamid dizisinde Halil Halit Bey karakterini canlandırdı.[4]

TRT 1'in 28 Eylül 2020'de yayınlanmaya başlanacak Uyanış: Büyük Selçuklu adlı Büyük Selçuklu İmparatorluğu'nu anlatacak dönem dizisinde Haşhaşîler'in lideri Hasan Sabbah'ı canlandıracaktır.

✍ AVRUPA'DA GERÇEKLEŞEN O BOMBA TRANSFER! HERKES ŞU ANDA BUNU KONUŞUYOR! 🫵 👉 BURADA