Hıdırellez'de ne yapılır? Hıdırellez ritüelleri nedir?

06 Mayıs 2026 14:02

'Hıdırellez', 2026 yılında 5-6 Mayıs'ta olacak. Vatandaşlar da Hıdırıellez'de yapılması gerekenler diye merak ediyor. İşte Hıdırellez'de yapılması gerekenler

T�rk d�nyas�nda ve Anadolu'da y�zy�llard�r kutlanan H�drellez, kendine has rit�el ve heyecanlar�yla canl�l��n� as�rlard�r koruyor. Bu �nemli g�nde sa�l�k, bolluk, bereket, �ans getirilece�ine inan�lan ve y�reden y�reye de�i�en farkl� rit�elleri hala g�rmek m�mk�n. Ge�mi�ten bug�ne uzanan bu geleneklerin kimisi �ehirle�menin etkisiyle unutulmaya y�z tutarken baz�lar� ise hala ya�at�lmaya �al��l�yor.

--Haber reklamdan sonra devam ediyor--

HIDIRELLEZ'DE NELER YAPILIR?

H�drellez gecesi veya �� g�n �nce sokak kap�s�n�n �zerine Mushaf konur. �nsanlar ve hayvanlar bunun alt�ndan ge�er. Bunun amac� hayvanlar�n sa�l�kl� olmas� ve bol s�t vermesidir. �nsanlara u�ur getirmesidir.

H�drellez gecesi bir g�l fidan�n�n dibine dilekler adan�r, dilekler �ekillerle belirlenir. Ev istenirse topraktan, kiremitten ev, bebek istenirse bebek, para istenirse g�l dibine g�m�� para konur. Dileklerin ger�ekle�mesi i�in H�drellez u�uruna i�tenlikle inanmak gerekir.

H�drellez gecesi iki ekmek mayalan�r, kenara konur. Birine varl�k di�erine yokluk denir. Sabah niyet tutulan hamur kabar�rsa o y�l�n var y�l� e�er kabarmazsa yok y�l� olaca��na inan�l�r.

H�drellez gecesi her evin kap�s�na ye�il otlar, �zellikle �s�rgan otu as�l�r. Bundan ama� hayvanlar�n bol s�t vermesidir. Di�er bir inanmaysa H�drellez gecesi �s�rgan as�lan eve yap�lan b�y� tutmaz. Yap�lan b�y� bozulur.

H�drellez gecesi d�rt yol a�z�nda ate� yak�l�r, eski has�rlar yak�l�r, �zerinden en az �� kere atlan�r. H�drellez gecesi ate�in �st�nden atlan�nca bir k�� boyu insan�n �zerine ��ken uyu�uklu�un ve hareketsizli�in ve at�laca��na inan�l�r. Ayn� zamanda inan��a g�re atlama an�nda dertler kederler de d�k�l�rm��.

H�drellez gecesi kap� yan�na ta� konur. E�er ta��n alt� kar�nca dolarsa o y�l bolluk, bereket olaca��na inan�l�r.

HIDIRELLEZ SABAHI GELENEKLER�

Sabah g�ne� do�madan kalk�l�r. Dut a�ac�n�n k�k�ne ''Dut, belimin a�r�s�n� yut'' diyerek bel vurulur. B�ylelikle bel a�r�lar�ndan kurtulaca��na inan�l�r.

H�drellez sabah� dere veya deniz kenar�na gidilip sa�l�k i�in el y�z y�kan�r.

H�drellez sabah� �imenlerde sa�l�k, u�ursuzluktan ve ba� d�nmesinden ar�nmak i�in yuvarlan�l�r.

H�drellezden bir g�n �nce toplanan 40 �e�it ot dere suyuyla kaynat�l�r. Otlar�n posalar� s�z�l�r. O suyla H�drellez sabah� y�ksek bir yere ��k�l�r. �nan��a g�re ne kadar y�kse�e ��k�l�rsa sa�lar�n o kadar uzayaca��na, sa�l�kl� ve parlak olaca��na inan�l�r.

G�ne� do�madan �nce k�rlara ��k�l�r, �i�ek ve otlar�n �st�ndeki �i�ler toplan�r, ele y�ze sa�l�k ve si�illeri yok etmek i�in s�r�l�r. Bu �i�le mayalanan s�t�n yo�urt olaca��na inan�l�r. Ayr�ca bir gece �nceden d��ar�ya as�lan y�nden yap�lm�� giysi ve �oraplar�n �st�ne �i� ya�arsa g�ve tutmayaca�� inanc� yayg�nd�r.

Gen� k�zlar�n, akraba delikanl�lar�n veya ni�anl�lar�n �zel e�yalar� H�drellez gecesi k�y�n i�inde bir g�l dibine g�m�l�r. Delikanl�lar bu e�yalar� H�drellez sabah� g�n do�ana kadar bulmak zorundad�rlar. Aksi halde e�yas�n� saklayan�n dile�ini yerine getirmek zorundad�r.

Sal�ncakta sallan�rken bir a�a� dal� kopart�l�r. Sallan�rken (Da�lara, ta�lara, ulu ulu a�a�lara hastal�k, bana sa�l�k) diyerek dal at�l�r. Bu yolla hastal�klar�n v�cuttan at�laca��na inan�l�r.

HIDIRELLEZ NE ZAMAN?

H�z�r ve �lyas peygamberlerin yery�z�nde bulu�tu�u g�n� de simgeleyen, H�z�r ve �lyas s�zc�klerinin birle�mesiyle halk dilinde H�drellez olarak an�lmaya ba�layan do�an�n canlanmas�n�n sevin�le kar��land�� g�n H�drellez, ibadetlerden, temizli�e, yard�mla�malardan, di�er haz�rl�klara, adeta bir bayrama haz�rlan�r gibi haz�rlan�lan 6 May�s sabah� as�rlard�r b�y�k bir co�kuyla kutlan�yor.

HIDIRELLEZ'DE NASIL D�LEK D�LEN�R

HIDIRELLEZ NED�R, NASIL ORTAYA �IKTI?

H�z�r ve H�d�rellez'in k�keni hakk�nda �e�itli fikirler ortaya at�lm��t�r. Bunlardan baz�lar� H�d�rellez'in Mezopotamya ile Anadolu k�lt�rlerine ait oldu�u; baz�lar� ise �slamiyet �ncesi Orta Asya T�rk k�lt�r ve inan�lar�na ait oldu�u yolundad�r.

Kutlama mekan� H�d�rellez kutlamalar� genel olarak ye�illik, a�a�l�k alanlarda, su kenarlar�nda, bir t�rbe ya da yat�r�n yan�nda yap�lmaktad�r. Bu gibi yerlere bu nedenle H�d�rl�k denildi�i de olur. H�d�rellezde bahar�n taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ci�eri yeme adeti vard�r. Bahar�n ilk kuzusu yenildi�i zaman sa�l�k ve �ifa bulunaca��na inan�l�r. Bug�nde k�rlardan �i�ek veya ot toplay�p onlar� kaynatt�ktan sonra suyu i�ilirse b�t�n hastal�klara iyi gelece�ine, bu su ile k�rk g�n y�kan�l�rsa gen�le�ip g�zelle�ilece�ine inan�l�r.

H�d�rellez gecesi H�z�r'�n u�rad�� yerlere ve dokundu�u �eylere feyiz ve bereket verece�i inanc�yla �e�itli uygulamalar yap�l�r. Yiyecek kaplar�n�n, ambarlar�n ve para keselerinin a��zlar� a��k b�rak�l�r. Ev, ba�-bah�e, araba isteyen kimseler, H�drellez gecesi g�l a�ac�n�n alt�na istediklerinin k��k bir modelini yaparlarsa H�z�r'�n kendilerine yard�m edece�ine inan�rlar. Ayn� zamanda dileklerini k�rm�z� kurdeleye ba�lay�p g�l a�ac�na asarlar. Bir y�l boyunca dileklerinin yerine gelmesini beklerler. Baz� kimseler de ate� yak�p, dilek dilerler. Ondan sonra yakt�klar� ate�in �st�nden atlarlar.

HIDIRELLEZ HAKKINDA B�L�NMES� GEREKENLER

AA muhabirinin, �ukurova �niversitesi Fen Edebiyat Fak�ltesi T�rk Dili ve Edebiyat� B�l�m� ��retim �yesi Prof. Dr. Erman Artun'un "T�rk halk k�lt�r�nde H�drellez" adl� makalesinden derledi�i bilgiye g�re, H�drellez; do�an�n canlanmas�, k�� mevsiminin bitip yaz mevsiminin ba�lamas�n�n kutlanmas�d�r.

Gecesi ve sabah�na ili�kin kendine has inan��lar�yla kutlanan H�drellez'le ilgili b�lgelere g�re de�i�iklikler g�r�lse de �z�nde hep bir co�kuyu bar�nd�ran ''Ruz-� H�z�r g�n�'' yani H�d�rellez, T�rk d�nyas�nda ve Anadolu'da hala canl�l��n� koruyor.

Teneke �al�nmas�ndan, 40 otun kaynat�lm�� suyuyla banyo yap�lmas�na, g�l a�ac�n�n alt�nda dilek dilenmesinden, kar�nca topra��n�n c�zdanlarda saklanmas�na kadar pek �ok inan�� i�inde bar�nd�ran, her birinin simgesel anlamlar� farkl� olan H�drellez inan��lar� ge�mi�ten getirilen en �nemli k�lt�r �gelerinin gelece�e ta��nmas�n� sa�l�yor.

H�drellez gecesi ve sabah� olarak ayr� ayr� inan��lar� bar�nd�ran inan��lar�n baz�lar� ��yle:

�

Türk dünyasında ve Anadolu'da yüzyıllardır kutlanan Hıdrellez, kendine has ritüel ve heyecanlarıyla canlılığını asırlardır koruyor. Bu önemli günde sağlık, bolluk, bereket, şans getirileceğine inanılan ve yöreden yöreye değişen farklı ritüelleri hala görmek mümkün. Geçmişten bugüne uzanan bu geleneklerin kimisi şehirleşmenin etkisiyle unutulmaya yüz tutarken bazıları ise hala yaşatılmaya çalışılıyor.

HIDIRELLEZ'DE NELER YAPILIR?

Hıdrellez gecesi veya üç gün önce sokak kapısının üzerine Mushaf konur. İnsanlar ve hayvanlar bunun altından geçer. Bunun amacı hayvanların sağlıklı olması ve bol süt vermesidir. İnsanlara uğur getirmesidir.

Hıdrellez gecesi bir gül fidanının dibine dilekler adanır, dilekler şekillerle belirlenir. Ev istenirse topraktan, kiremitten ev, bebek istenirse bebek, para istenirse gül dibine gümüş para konur. Dileklerin gerçekleşmesi için Hıdrellez uğuruna içtenlikle inanmak gerekir.

Hıdrellez gecesi iki ekmek mayalanır, kenara konur. Birine varlık diğerine yokluk denir. Sabah niyet tutulan hamur kabarırsa o yılın var yılı eğer kabarmazsa yok yılı olacağına inanılır.

Hıdrellez gecesi her evin kapısına yeşil otlar, özellikle ısırgan otu asılır. Bundan amaç hayvanların bol süt vermesidir. Diğer bir inanmaysa Hıdrellez gecesi ısırgan asılan eve yapılan büyü tutmaz. Yapılan büyü bozulur.

Hıdrellez gecesi dört yol ağzında ateş yakılır, eski hasırlar yakılır, üzerinden en az üç kere atlanır. Hıdrellez gecesi ateşin üstünden atlanınca bir kış boyu insanın üzerine çöken uyuşukluğun ve hareketsizliğin ve atılacağına inanılır. Aynı zamanda inanışa göre atlama anında dertler kederler de dökülürmüş.

Hıdrellez gecesi kapı yanına taş konur. Eğer taşın altı karınca dolarsa o yıl bolluk, bereket olacağına inanılır.

HIDIRELLEZ SABAHI GELENEKLERİ

Sabah güneş doğmadan kalkılır. Dut ağacının köküne ''Dut, belimin ağrısını yut'' diyerek bel vurulur. Böylelikle bel ağrılarından kurtulacağına inanılır.

Hıdrellez sabahı dere veya deniz kenarına gidilip sağlık için el yüz yıkanır.

Hıdrellez sabahı çimenlerde sağlık, uğursuzluktan ve baş dönmesinden arınmak için yuvarlanılır.

Hıdrellezden bir gün önce toplanan 40 çeşit ot dere suyuyla kaynatılır. Otların posaları süzülür. O suyla Hıdrellez sabahı yüksek bir yere çıkılır. İnanışa göre ne kadar yükseğe çıkılırsa saçların o kadar uzayacağına, sağlıklı ve parlak olacağına inanılır.

Güneş doğmadan önce kırlara çıkılır, çiçek ve otların üstündeki çiğler toplanır, ele yüze sağlık ve siğilleri yok etmek için sürülür. Bu çiğle mayalanan sütün yoğurt olacağına inanılır. Ayrıca bir gece önceden dışarıya asılan yünden yapılmış giysi ve çorapların üstüne çiğ yağarsa güve tutmayacağı inancı yaygındır.

Genç kızların, akraba delikanlıların veya nişanlıların özel eşyaları Hıdrellez gecesi köyün içinde bir gül dibine gömülür. Delikanlılar bu eşyaları Hıdrellez sabahı gün doğana kadar bulmak zorundadırlar. Aksi halde eşyasını saklayanın dileğini yerine getirmek zorundadır.

Salıncakta sallanırken bir ağaç dalı kopartılır. Sallanırken (Dağlara, taşlara, ulu ulu ağaçlara hastalık, bana sağlık) diyerek dal atılır. Bu yolla hastalıkların vücuttan atılacağına inanılır.

HIDIRELLEZ NE ZAMAN?

Hızır ve İlyas peygamberlerin yeryüzünde buluştuğu günü de simgeleyen, Hızır ve İlyas sözcüklerinin birleşmesiyle halk dilinde Hıdrellez olarak anılmaya başlayan doğanın canlanmasının sevinçle karşılandığı gün Hıdrellez, ibadetlerden, temizliğe, yardımlaşmalardan, diğer hazırlıklara, adeta bir bayrama hazırlanır gibi hazırlanılan 6 Mayıs sabahı asırlardır büyük bir coşkuyla kutlanıyor.

HIDIRELLEZ'DE NASIL DİLEK DİLENİR

HIDIRELLEZ NEDİR, NASIL ORTAYA ÇIKTI?

Hızır ve Hıdırellez'in kökeni hakkında çeşitli fikirler ortaya atılmıştır. Bunlardan bazıları Hıdırellez'in Mezopotamya ile Anadolu kültürlerine ait olduğu; bazıları ise İslamiyet öncesi Orta Asya Türk kültür ve inançlarına ait olduğu yolundadır.

Kutlama mekanı Hıdırellez kutlamaları genel olarak yeşillik, ağaçlık alanlarda, su kenarlarında, bir türbe ya da yatırın yanında yapılmaktadır. Bu gibi yerlere bu nedenle Hıdırlık denildiği de olur. Hıdırellezde baharın taze bitkilerini ve taze kuzu eti ya da kuzu ciğeri yeme adeti vardır. Baharın ilk kuzusu yenildiği zaman sağlık ve şifa bulunacağına inanılır. Bugünde kırlardan çiçek veya ot toplayıp onları kaynattıktan sonra suyu içilirse bütün hastalıklara iyi geleceğine, bu su ile kırk gün yıkanılırsa gençleşip güzelleşileceğine inanılır.

Hıdırellez gecesi Hızır'ın uğradığı yerlere ve dokunduğu şeylere feyiz ve bereket vereceği inancıyla çeşitli uygulamalar yapılır. Yiyecek kaplarının, ambarların ve para keselerinin ağızları açık bırakılır. Ev, bağ-bahçe, araba isteyen kimseler, Hıdrellez gecesi gül ağacının altına istediklerinin küçük bir modelini yaparlarsa Hızır'ın kendilerine yardım edeceğine inanırlar. Aynı zamanda dileklerini kırmızı kurdeleye bağlayıp gül ağacına asarlar. Bir yıl boyunca dileklerinin yerine gelmesini beklerler. Bazı kimseler de ateş yakıp, dilek dilerler. Ondan sonra yaktıkları ateşin üstünden atlarlar.

HIDIRELLEZ HAKKINDA BİLİNMESİ GEREKENLER

AA muhabirinin, Çukurova Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Türk Dili ve Edebiyatı Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Erman Artun'un "Türk halk kültüründe Hıdrellez" adlı makalesinden derlediği bilgiye göre, Hıdrellez; doğanın canlanması, kış mevsiminin bitip yaz mevsiminin başlamasının kutlanmasıdır.

Gecesi ve sabahına ilişkin kendine has inanışlarıyla kutlanan Hıdrellez'le ilgili bölgelere göre değişiklikler görülse de özünde hep bir coşkuyu barındıran ''Ruz-ı Hızır günü'' yani Hıdırellez, Türk dünyasında ve Anadolu'da hala canlılığını koruyor.

Teneke çalınmasından, 40 otun kaynatılmış suyuyla banyo yapılmasına, gül ağacının altında dilek dilenmesinden, karınca toprağının cüzdanlarda saklanmasına kadar pek çok inanışı içinde barındıran, her birinin simgesel anlamları farklı olan Hıdrellez inanışları geçmişten getirilen en önemli kültür ögelerinin geleceğe taşınmasını sağlıyor.

Hıdrellez gecesi ve sabahı olarak ayrı ayrı inanışları barındıran inanışların bazıları şöyle:

✍ AVRUPA'DA GERÇEKLEŞEN O BOMBA TRANSFER! HERKES ŞU ANDA BUNU KONUŞUYOR! 🫵 👉 BURADA