Zombi geyik hastalığı nedir, belirtileri nedir?

25 Aralık 2023 12:04

Bilim insanları, geçen yıl boyunca ABD'de yüzlerce hayvanın "zombi geyik hastalığı"na yakalanmasının ardından bu hastalığın insanlara da bulaşabileceği uyarısında bulundu. Peki Zombi geyik hastalığı nedir, belirtileri nedir? Zombi geyik hastalığı bulaşıcı mı, insanlara ve hayvanlara bulaşır mı?

Hayvanlar� salyal�, uyu�uk, t�kezleyen ve bo� bakar bir halde b�rakan kronik zay�flama hastal�� (Chronic Wasting Disease/CWD) Wyoming'de 800�geyik, Kanada geyi�i ve s��n �rne�inde bulundu.

Ancak uzmanlar hastal��n "yava� ilerleyen bir felaket" oldu�u uyar�s�nda bulundu ve devletleri hastal��n insanlara yay�lma ihtimaline kar�� haz�rlanmaya �a��rd�.

ZOMB� GEY�K HASTALI�I NED�R?

"Zombi geyik" hastal�� olarak da adland�r�lan kronik zay�flama hastal��, prion hastal�klar� ailesinin bir par�as�d�r. Bu hastal�k, belirli bir protein t�r�n�n anormal bir �ekilde katlanmas� sonucu di�er proteinlerin de ayn� �ekilde katlanmas�na neden olarak h�cresel �l�me yol a�abilir.�

Bu nadir hastal�klar, uzun kulu�ka d�nemleriyle bilinir ve sonunda beynin fonksiyonlar�n� etkiler. Prion hastal�klar� genellikle insanlar� etkilese de, hayvanlar aras�nda daha yayg�nd�r.

--Haber reklamdan sonra devam ediyor--

Hasta ve Bitki Denetim Servisi, kronik zay�flama hastal��n�n �u ana kadar sadece geyik, ren geyi�i, geyik ve Kanada geyi�inde do�al olarak g�r�ld��n� belirtmektedir.

CDC'ye g�re, hastal�k geyiklerde ciddi kilo kayb�na, t�kezlemeye, enerji kayb�na ve di�er n�rolojik semptomlara neden olabilir. Ancak, bu semptomlar�n ortaya ��kmas�, kas�lmadan sonra bir y�ldan fazla s�rebilir.

�u anda bu hastal��n tedavisi veya a��s� bulunmamaktad�r. Baz� durumlarda geyikler, zombi benzeri semptomlar geli�tirmeden �l�rler.

Norve�, Finlandiya, �sve� ve G�ney Kore'de, ren geyi�i ve geyiklerde az say�da ithal vakan�n kaydedildi�i belirtilmi�tir.

CDC'ye g�re, Kas�m 2023 itibar�yla ABD'nin en az 31 eyaletinde, Kanada'n�n ise �� eyaletinde kronik zay�flama hastal�� vakalar� g�r�lm��t�r. Ancak, hastal�k yeni bir olay de�ildir; ilk tan�mlanan vakalar 1960'lar�n sonlar�nda Colorado'daki bir ara�t�rma tesisinde esaret alt�nda tutulan geyiklerde ve ard�ndan 1981'de yabani geyiklerde g�r�lm��t�r.

CWD hen�z insanlarla ili�kilendirilmemi�tir, ancak sa�l�k departman� ekstra �nlemlerin al�nmas�n� tavsiye etmektedir.

1990'lar�n sonlar�na do�ru Colorado ve Wyoming'de g�r�len vakalar�n yay�ld�� ve �u anda �lke geneline yay�ld�� g�zlemlenmi�tir. CDC, etkilenen alanlar�n geni�lemeye devam etmesini beklemektedir.

Kronik zay�flama hastal��n�n hayvanlar aras�nda, �zellikle d��k�, t�k�r�k, kan ve idrar gibi v�cut s�v�lar� yoluyla bula�t�� d��n�lmektedir. Bu hastal�k son derece bula��c�d�r ve �zellikle kapal� s�r�lerde h�zla yay�labilir.

CDC, bilinen hi�bir kronik zay�flama hastal�� vakas�n�n insanlar� etkilemedi�ini belirtmektedir. Ancak, hastal��n insanlara ge�ip ge�meyece�ini belirlemek i�in �al��malar devam etmektedir.

Uzmanlar, hastal��n yava� ilerleyen bir felaket olabilece�i konusunda uyar�da bulunmu� ve h�k�metleri bu olas�l��a kar�� haz�rl�kl� olmaya �a��rm��t�r. CDC'nin �nerilerine g�re, geyik etiyle temas eden ki�ilerin dikkatli olmalar� ve avc�lar�n yakalad�klar� etleri test etmeleri �nerilmektedir.

Hayvanları salyalı, uyuşuk, tökezleyen ve boş bakar bir halde bırakan kronik zayıflama hastalığı (Chronic Wasting Disease/CWD) Wyoming'de 800 geyik, Kanada geyiği ve sığın örneğinde bulundu.

Ancak uzmanlar hastalığın "yavaş ilerleyen bir felaket" olduğu uyarısında bulundu ve devletleri hastalığın insanlara yayılma ihtimaline karşı hazırlanmaya çağırdı.

ZOMBİ GEYİK HASTALIĞI NEDİR?

"Zombi geyik" hastalığı olarak da adlandırılan kronik zayıflama hastalığı, prion hastalıkları ailesinin bir parçasıdır. Bu hastalık, belirli bir protein türünün anormal bir şekilde katlanması sonucu diğer proteinlerin de aynı şekilde katlanmasına neden olarak hücresel ölüme yol açabilir.

Bu nadir hastalıklar, uzun kuluçka dönemleriyle bilinir ve sonunda beynin fonksiyonlarını etkiler. Prion hastalıkları genellikle insanları etkilese de, hayvanlar arasında daha yaygındır.

Hasta ve Bitki Denetim Servisi, kronik zayıflama hastalığının şu ana kadar sadece geyik, ren geyiği, geyik ve Kanada geyiğinde doğal olarak görüldüğünü belirtmektedir.

CDC'ye göre, hastalık geyiklerde ciddi kilo kaybına, tökezlemeye, enerji kaybına ve diğer nörolojik semptomlara neden olabilir. Ancak, bu semptomların ortaya çıkması, kasılmadan sonra bir yıldan fazla sürebilir.

Şu anda bu hastalığın tedavisi veya aşısı bulunmamaktadır. Bazı durumlarda geyikler, zombi benzeri semptomlar geliştirmeden ölürler.

Norveç, Finlandiya, İsveç ve Güney Kore'de, ren geyiği ve geyiklerde az sayıda ithal vakanın kaydedildiği belirtilmiştir.

CDC'ye göre, Kasım 2023 itibarıyla ABD'nin en az 31 eyaletinde, Kanada'nın ise üç eyaletinde kronik zayıflama hastalığı vakaları görülmüştür. Ancak, hastalık yeni bir olay değildir; ilk tanımlanan vakalar 1960'ların sonlarında Colorado'daki bir araştırma tesisinde esaret altında tutulan geyiklerde ve ardından 1981'de yabani geyiklerde görülmüştür.

CWD henüz insanlarla ilişkilendirilmemiştir, ancak sağlık departmanı ekstra önlemlerin alınmasını tavsiye etmektedir.

1990'ların sonlarına doğru Colorado ve Wyoming'de görülen vakaların yayıldığı ve şu anda ülke geneline yayıldığı gözlemlenmiştir. CDC, etkilenen alanların genişlemeye devam etmesini beklemektedir.

Kronik zayıflama hastalığının hayvanlar arasında, özellikle dışkı, tükürük, kan ve idrar gibi vücut sıvıları yoluyla bulaştığı düşünülmektedir. Bu hastalık son derece bulaşıcıdır ve özellikle kapalı sürülerde hızla yayılabilir.

CDC, bilinen hiçbir kronik zayıflama hastalığı vakasının insanları etkilemediğini belirtmektedir. Ancak, hastalığın insanlara geçip geçmeyeceğini belirlemek için çalışmalar devam etmektedir.

Uzmanlar, hastalığın yavaş ilerleyen bir felaket olabileceği konusunda uyarıda bulunmuş ve hükümetleri bu olasılığa karşı hazırlıklı olmaya çağırmıştır. CDC'nin önerilerine göre, geyik etiyle temas eden kişilerin dikkatli olmaları ve avcıların yakaladıkları etleri test etmeleri önerilmektedir.

✍ AVRUPA'DA GERÇEKLEŞEN O BOMBA TRANSFER! HERKES ŞU ANDA BUNU KONUŞUYOR! 🫵 👉 BURADA