Avrupa Futbol Þampiyonalarýnýn tarihi
Avrupa'da ülkeler bazýnda bir futbol turnuvasý düzenlenmesi fikri ilk olarak 1927'de Fransýz Futbol Federasyonu'nun genel sekreteri Henri Delaunay tarafýndan önerildi.
Ancak fikrin hayata geçmesi Delaunay'nin 1955 yýlýndaki vefatýndan 3 yýl sonra yani 1958'de gerçekleþti. Delaunay onuruna, þampiyonlara verilen kupa onun adýný taþýmaktadýr.
Turnuva, 1960 yýlýnda oynanmaya baþlandý. 1960 Avrupa Uluslar Kupasý, Avrupa kýtasýnda ülkeler bazýnda düzenlenen ilk uluslararasý þampiyonadýr. O zamanki ismi Avrupa Uluslar Kupasý idi. Ancak 1968 yýlýnda þimdiki adýný aldý.
4 yýlda 1 gerçekleþtirilen bu turnuva, 1996 yýlýndan beri UEFA Euro þeklinde anýlmakta.
1960'taki ilk turnuvanýn elemelerine dönemin siyasi konjonktüründen dolayý yalnýzca 17 ülke katýlmýþtýr.
Final maçýnda Yugoslavya'yý, uzatmalarda attýðý golle 2-1 yenen Sovyetler Birliði ilk Avrupa þampiyonu olmuþtur.
Turnuva, kurulduðundan bu yana çeþitli organizasyon biçimleriyle düzenlenmiþtir. Euro 2016'dan itibaren ise elemelerin ardýndan 24 ülke katýlma hakký kazanmaktadýr.
4'er takýmdan oluþan 6 grupta rekabet eden ülkeler arasýndan gruplarýný ilk 2 sýrada bitirenler sonraki tura katýlmaya hak kazanýrlar. 3'üncü sýrada yer alan ülkeler arasýndan ise en iyi 4'ü son 16 turu ülkelerini tamamlarlar.
Son 16 turunun ardýndan çeyrek final, yarý final ve final turlarý ile Henri Delaunay kupasýný kazanacak ülke belli olur.
Þampiyonalarýn enleri
Bu zamana kadar oynanan 15 Avrupa Þampiyonasý'ný 10 farklý ülke kazandý.
Almanya ve Ýspanya üçer defayla bu kupayý en fazla kaldýran ülkeler.
Son þampiyon Ýtalya ve Fransa 2 kez Avrupa Þampiyonasý'ný kazanma baþarýsý gösterdi.
Sovyetler Birliði, Çekoslovakya, Hollanda, Danimarka, Yunanistan ve Portekiz bu turnuvayý 1'er kez kazanma baþarýsý gösteren diðer ülkeler.
Ýspanya milli takýmý, Euro 2008 ve Euro 2012'yi birinci tamamlayarak organizasyonu üst üste 2 kez kazanan tek ülke unvanýný elinde bulunduruyor.
Milli takýmýmýz, Euro 2008'de son 4'e kalarak en büyük baþarýsýna ulaþtý.
Almanya, 6 kez final oynayarak en fazla finale çýkan ülke konumunda.
Panzerler, ayný zamanda 13 kezle bu turnuvaya en fazla katýlan ülkedir. 1972'den beri bütün Avrupa Þampiyonalarýnda yer almaktadýrlar.
Avrupa Þampiyonalarýnýn golcüleri
Portekizli Cristiano Ronaldo, 14 golle turnuvada en çok gol atan oyuncudur.
Ronaldo'yu 9 golle Michel Platini ve 7 golle Ýngiliz Alan Shearer takip etmektedir.
Turnuvanýn en hýzlý golünü baþlama düdüðünden 67 saniye sonra fileleri havalandýran Rus Dmitri Kiriçenko, Euro 2004'teki Rusya-Yunanistan maçýnda kaydetmiþtir.
En geç gol ise Euro 2008'de milli takýmýmýzýn Hýrvatistan ile oynadýðý çeyrek final maçýnda Semih Þentürk'ün 120+2'de fileleri havalandýrdýðý andýr.
Bir turnuvada atýlan en fazla gol sayýsýna 142 ile Euro 2020'de ulaþýlmýþtýr.
En yaþlý futbolcular
Macar kaleci Gabor Kiraly, 40 yaþ 86 gün ile bu organizasyonda oynayan en yaþlý futbolcu unvanýný elinde bulundurmaktadýr.
Þampiyonada forma giyen en genç futbolcu, Euro 2012'de 18 yaþ 71 gün ile oynayan Hollandalý Jetro Willems'tir.
Öte yandan Norveçli oyuncu Martin Odegaard, ülkesinin Bulgaristan ile oynadýðý eleme maçýna 15 yaþ 300 günlükken çýkarak, eleme maçlarýnda yer alan en genç futbolcu unvanýna sahiptir.
Euro 2016 finalindeki Portekiz-Fransa maçýnda 18 yaþ 327 günlükken forma giyen Portekizli oyuncu Renato Sanches ise final müsabakalarýnda forma giyen en genç oyuncudur.
En çok seyircili maçlar
1964'teki Ýspanya-Sovyetler Birliði finalinde Santiago Bernabeu Stadý'na gelen 79 bin 115 kiþi ile seyirci rekoru kýrýlmýþtýr. Günümüze kadar bu sayýnýn üzerine çýkýlamamýþtýr.
En düþük seyircinin statta bulunduðu Avrupa Þampiyonasý maçý ise 1964'teki Macaristan-Danimarka karþýlaþmasý olmuþtur. Bu müsabakaya sadece 3 bin 869 kiþi tribünde tanýklýk etmiþtir.
Maç baþýna ortalama en fazla seyircinin yer aldýðý turnuva 1988'deki olmuþtur. Batý Almanya'da düzenlenen þampiyonadaki müsabakalara maç baþýna ortalama 59 bin 243 seyirci gelmiþtir
1960'taki organizasyon ise seyirci bazýnda en olumsuz istatistiklere sahiptir. Fransa'da Avrupa Uluslar Kupasý ismiyle düzenlenen turnuvada toplamda 78 bin 958 seyirci yer almýþtýr. Maç baþýna ise ortalama 19 bin 740 biletli kiþi tribüne gitmiþtir.
Toplamda en fazla seyircinin yer aldýðý þampiyona ise Euro 2016 olmuþtur. Fransa'daki turnuvada 2 milyon 427 bin 303 seyirci tribünlerde yer almýþtýr.
Ancak fikrin hayata geçmesi Delaunay'nin 1955 yýlýndaki vefatýndan 3 yýl sonra yani 1958'de gerçekleþti. Delaunay onuruna, þampiyonlara verilen kupa onun adýný taþýmaktadýr.
Turnuva, 1960 yýlýnda oynanmaya baþlandý. 1960 Avrupa Uluslar Kupasý, Avrupa kýtasýnda ülkeler bazýnda düzenlenen ilk uluslararasý þampiyonadýr. O zamanki ismi Avrupa Uluslar Kupasý idi. Ancak 1968 yýlýnda þimdiki adýný aldý.
--Haber reklamdan sonra devam ediyor--
4 yýlda 1 gerçekleþtirilen bu turnuva, 1996 yýlýndan beri UEFA Euro þeklinde anýlmakta.
1960'taki ilk turnuvanýn elemelerine dönemin siyasi konjonktüründen dolayý yalnýzca 17 ülke katýlmýþtýr.
Final maçýnda Yugoslavya'yý, uzatmalarda attýðý golle 2-1 yenen Sovyetler Birliði ilk Avrupa þampiyonu olmuþtur.
Turnuva, kurulduðundan bu yana çeþitli organizasyon biçimleriyle düzenlenmiþtir. Euro 2016'dan itibaren ise elemelerin ardýndan 24 ülke katýlma hakký kazanmaktadýr.
4'er takýmdan oluþan 6 grupta rekabet eden ülkeler arasýndan gruplarýný ilk 2 sýrada bitirenler sonraki tura katýlmaya hak kazanýrlar. 3'üncü sýrada yer alan ülkeler arasýndan ise en iyi 4'ü son 16 turu ülkelerini tamamlarlar.
Son 16 turunun ardýndan çeyrek final, yarý final ve final turlarý ile Henri Delaunay kupasýný kazanacak ülke belli olur.
Þampiyonalarýn enleri
Bu zamana kadar oynanan 15 Avrupa Þampiyonasý'ný 10 farklý ülke kazandý.
Almanya ve Ýspanya üçer defayla bu kupayý en fazla kaldýran ülkeler.
Son þampiyon Ýtalya ve Fransa 2 kez Avrupa Þampiyonasý'ný kazanma baþarýsý gösterdi.
Sovyetler Birliði, Çekoslovakya, Hollanda, Danimarka, Yunanistan ve Portekiz bu turnuvayý 1'er kez kazanma baþarýsý gösteren diðer ülkeler.
Ýspanya milli takýmý, Euro 2008 ve Euro 2012'yi birinci tamamlayarak organizasyonu üst üste 2 kez kazanan tek ülke unvanýný elinde bulunduruyor.
Milli takýmýmýz, Euro 2008'de son 4'e kalarak en büyük baþarýsýna ulaþtý.
Almanya, 6 kez final oynayarak en fazla finale çýkan ülke konumunda.
Panzerler, ayný zamanda 13 kezle bu turnuvaya en fazla katýlan ülkedir. 1972'den beri bütün Avrupa Þampiyonalarýnda yer almaktadýrlar.
Avrupa Þampiyonalarýnýn golcüleri
Portekizli Cristiano Ronaldo, 14 golle turnuvada en çok gol atan oyuncudur.
Ronaldo'yu 9 golle Michel Platini ve 7 golle Ýngiliz Alan Shearer takip etmektedir.
Turnuvanýn en hýzlý golünü baþlama düdüðünden 67 saniye sonra fileleri havalandýran Rus Dmitri Kiriçenko, Euro 2004'teki Rusya-Yunanistan maçýnda kaydetmiþtir.
En geç gol ise Euro 2008'de milli takýmýmýzýn Hýrvatistan ile oynadýðý çeyrek final maçýnda Semih Þentürk'ün 120+2'de fileleri havalandýrdýðý andýr.
Bir turnuvada atýlan en fazla gol sayýsýna 142 ile Euro 2020'de ulaþýlmýþtýr.
En yaþlý futbolcular
Macar kaleci Gabor Kiraly, 40 yaþ 86 gün ile bu organizasyonda oynayan en yaþlý futbolcu unvanýný elinde bulundurmaktadýr.
Þampiyonada forma giyen en genç futbolcu, Euro 2012'de 18 yaþ 71 gün ile oynayan Hollandalý Jetro Willems'tir.
Öte yandan Norveçli oyuncu Martin Odegaard, ülkesinin Bulgaristan ile oynadýðý eleme maçýna 15 yaþ 300 günlükken çýkarak, eleme maçlarýnda yer alan en genç futbolcu unvanýna sahiptir.
Euro 2016 finalindeki Portekiz-Fransa maçýnda 18 yaþ 327 günlükken forma giyen Portekizli oyuncu Renato Sanches ise final müsabakalarýnda forma giyen en genç oyuncudur.
En çok seyircili maçlar
1964'teki Ýspanya-Sovyetler Birliði finalinde Santiago Bernabeu Stadý'na gelen 79 bin 115 kiþi ile seyirci rekoru kýrýlmýþtýr. Günümüze kadar bu sayýnýn üzerine çýkýlamamýþtýr.
En düþük seyircinin statta bulunduðu Avrupa Þampiyonasý maçý ise 1964'teki Macaristan-Danimarka karþýlaþmasý olmuþtur. Bu müsabakaya sadece 3 bin 869 kiþi tribünde tanýklýk etmiþtir.
Maç baþýna ortalama en fazla seyircinin yer aldýðý turnuva 1988'deki olmuþtur. Batý Almanya'da düzenlenen þampiyonadaki müsabakalara maç baþýna ortalama 59 bin 243 seyirci gelmiþtir
1960'taki organizasyon ise seyirci bazýnda en olumsuz istatistiklere sahiptir. Fransa'da Avrupa Uluslar Kupasý ismiyle düzenlenen turnuvada toplamda 78 bin 958 seyirci yer almýþtýr. Maç baþýna ise ortalama 19 bin 740 biletli kiþi tribüne gitmiþtir.
Toplamda en fazla seyircinin yer aldýðý þampiyona ise Euro 2016 olmuþtur. Fransa'daki turnuvada 2 milyon 427 bin 303 seyirci tribünlerde yer almýþtýr.