Haber Tarihi: 01.05.2020 16:13 - Güncelleme Tarihi:
01.05.2020 16:13
Şeker hastası oruç tutarsa ne olur (Diyabet hastası oruç tutabilir mi?)
Şeker hastası oruç tutarsa ne olur? Ramazan ayında en çok karşılaşılan doktorlara yöneltilen sorulardan birisidir. Uzmanlara göre tutulması gerektiğini söyleyen şeker hastası oruç tutarsa ne olur sorusunu da soran doktorlar var. Ancak Diyabet hastası kişilerin insülin iğnesi olmasının orucu bozup bozmadığı da pek çok kişi tarafından merak edilmektedir. Bu bakımdan şeker hastası oruç tutarsa olacaklar konusunda uzman görüşlerine yer verdik. Uzun süren açlık durumunda kan şekerinde düşmeler meydana gelir bu durumda karaciğer şeker depoları faaliyete geçer ve kan şekerini normal sınırlarda tutmaya çalışır. Daha uzun süren açlıklarda bu da yeterli olmaz vücutta kan şekerini yükselten glukagon, kortizol, arenalin ve nöradrenalin hormonları faaliyete geçer.
Sporx'ee ücretsiz abone ol, ilk bilen sen ol!
Ramazan ayında şeker hastası, diyabet hastalarının oruç tutmasında sakınca olup olmadığı merak edilmektedir. Bu şekilde orucun nasıl etkileri olabileceği tartışılır. Uzmanların bazılarına göre bu konunun sakıncaları olabilir, bazı doktorlara göre ise kontrollü yapıldığı zaman kişiye göre reçeteler verildikten sonra doktor kontrolünde olduğu sürece bunda bir sakınca yoktur. "Şeker hastaları oruç tutabilir mi?" sorusu belki şekerini sadece günde 1, en çok 2 hap alarak kolayca dengeleyebilenlerde "evet" diye yanıtlanabilirse de bana göre hiçbir şeker hastasının, hatta gizli şekeri olanların bile oruç tutmamaları gerekmektedir. Özellikle insülin kullanan, şekere bağlı ağır sağlık sorunları olan, kan şekeri oynak, sık sık yükselip düşen diyabetliler için bu soruya olumlu yanıt vermek mümkün değildir.
ORUÇ TUTAN DİYABETLİYE TAVSİYELER
Doktor Oşar, oruç tutan diyabetlinin beslenme düzenine dikkat etmesi gerektiğini belirterek, şunları kaydetti: "Uzun süre açlığı takiben orucunu açarken iftarda tabii fazla şeker ihtiyacı olabilir. Birden bire şekerli gıdalarla orucunu açması iftarın ardından kan şekerini yükseltebilir. Bu nedenle haplarını aç alıyorsa iftarda orucunu açmadan önce alması uygundur. Ardından orucunu açtığında yediği yiyecekler tıpkı şeker hastası oruç tutmuyorken ne yemeliyse aynı şekilde olmalı. Hafif bir şeyle orucunu açmalı. Biraz çorba, biraz yoğurt, salatayla açmalı, ardından mutlaka protein içeren, karbonhidrat olan ekmek, unlu gıdalar, pirinç, makarna gibi yiyecekleri protein ile almalı. Yavaş salınımla lifli gıdaları almalı, tatlıya yer vermemeli, sofra şekeri içeren gıdalara yer vermemeli. Meyveyi aşırı tüketmemeli, birden bire çok aşırı miktarda yememeli. Orucunu az gıdayla açmalı, daha sonra yayarak tüketmeli gıdaları ve sıvı alımı da bu süreç içinde en az 1,5 litre olacak şekilde planlanmalı, hatta sıvı kaybı da olacağı için hekimi tarafından başka bir şey önerilmiyorsa 2 litre ya da daha fazla sıvı tüketmeli. Sahurda ise kesinlikle şeker almamalı, lifli karbonhidratlar, kepekli ekmek, makarna, bulgur ve lifli sebzeler, karbonhidratlı sebzeler,kuru baklagiller tüketebilir, az miktarda tüketmelidir."

DİYABETİ OLAN HASTA SAHURU ATLAMAMASI GEREKİR
Diyabetli hasta oruç tutuyorsa kesinlikle sahuru atlamamalıdır. Sahur hafif ve kahvaltı tarzında yapılmalıdır. Hastalar iftar ve sahurda çavdar veya çok tahıllı ekmek türünü 1-2 dilim olmak şartıyla tüketmeli, glisemik endeksi düşük ve uzun süre tok tutan besinler tercih etmelidir. İftar sonrası ve sahurda bol su ve sıvı tüketmeli, iftarda aşırı yağlı ve karbonhidratlı besinlerden kaçınılmalıdır. İftara su, çorba ve 1 dilim tahıllı ekmek ile başlanmalı, 10 dakikalık aranın ardından salata ve ana yemekle devam edilmelidir. Ayrıca, hamurlu, yağlı ve tatlı gıdalardan uzak durulmalıdır çünkü bu ürünler ani kan şekeri yüksekliğine neden olur. İftardan 1-2 saat sonra 30 dakikalık hafif ya da orta tempolu yürüyüşler yapılarak, hiperglisemi seviyesi dengelenmelidir. Hastaların diyabet ilaçlarını, dozunu ve ne zaman alacağı mutlaka hekimine danışması gerekmektedir. Öte yandan ramazan ayı sonrası bayram boyunca hiperglisemi riski açısından hastanın uyarılması ve ve kan şekeri takibinin yapılması da önemlidir.

İNSÜLİN İĞNESİ ORUCU BOZAR MI?
İğnenin orucu bozup bozmayacağı, kullanılış amacına göre değerlendirilebilir. Ağrı dindirmek, tedavi etmek, vücudun direncini artırmak, gıda vermek gibi amaçlarla enjeksiyon yapılmaktadır. Gıda ve keyif verici olmayan enjeksiyonlar, yemek ve içmek anlamına gelmediklerinden orucu bozmazlar. Ancak gıda ve/veya keyif verici enjeksiyonlar orucu bozar (DİYK 22. 09. 2005 tarihli karar). Şeker hastalarının kullandıkları insülin iğnesi bu nitelikte olmadığı için orucu bozmaz. Diğer yandan ehil doktorların, oruç tutmasının sağlık açısından zararlı olacağı teşhisini koyduğu bir hasta, Ramazan'da oruç tutmayabilir. Böyle bir kişi, eğer iyileşme ihtimali varsa orucunu daha sonra kaza etmek üzere bırakır; böyle bir ihtimal yoksa Ramazan ayının her günü için birer fidye verir. İnsüline bağımlı olarak yaşayan hastaların da oruç tutmaları sağlıklarına zarar veriyorsa oruç tutmayabilirler. Tutamadıkları oruçlarının sayısınca her gün için bir fidye verirler.

DİYANET İŞLERİ'NDEN ŞEKER HASTALARININ ORUÇ AÇIKLAMASI!
ORUÇ TUTAN DİYABETLİYE TAVSİYELER

DİYABETİ OLAN HASTA SAHURU ATLAMAMASI GEREKİR
Diyabetli hasta oruç tutuyorsa kesinlikle sahuru atlamamalıdır. Sahur hafif ve kahvaltı tarzında yapılmalıdır. Hastalar iftar ve sahurda çavdar veya çok tahıllı ekmek türünü 1-2 dilim olmak şartıyla tüketmeli, glisemik endeksi düşük ve uzun süre tok tutan besinler tercih etmelidir. İftar sonrası ve sahurda bol su ve sıvı tüketmeli, iftarda aşırı yağlı ve karbonhidratlı besinlerden kaçınılmalıdır. İftara su, çorba ve 1 dilim tahıllı ekmek ile başlanmalı, 10 dakikalık aranın ardından salata ve ana yemekle devam edilmelidir. Ayrıca, hamurlu, yağlı ve tatlı gıdalardan uzak durulmalıdır çünkü bu ürünler ani kan şekeri yüksekliğine neden olur. İftardan 1-2 saat sonra 30 dakikalık hafif ya da orta tempolu yürüyüşler yapılarak, hiperglisemi seviyesi dengelenmelidir. Hastaların diyabet ilaçlarını, dozunu ve ne zaman alacağı mutlaka hekimine danışması gerekmektedir. Öte yandan ramazan ayı sonrası bayram boyunca hiperglisemi riski açısından hastanın uyarılması ve ve kan şekeri takibinin yapılması da önemlidir.

İNSÜLİN İĞNESİ ORUCU BOZAR MI?
İğnenin orucu bozup bozmayacağı, kullanılış amacına göre değerlendirilebilir. Ağrı dindirmek, tedavi etmek, vücudun direncini artırmak, gıda vermek gibi amaçlarla enjeksiyon yapılmaktadır. Gıda ve keyif verici olmayan enjeksiyonlar, yemek ve içmek anlamına gelmediklerinden orucu bozmazlar. Ancak gıda ve/veya keyif verici enjeksiyonlar orucu bozar (DİYK 22. 09. 2005 tarihli karar). Şeker hastalarının kullandıkları insülin iğnesi bu nitelikte olmadığı için orucu bozmaz. Diğer yandan ehil doktorların, oruç tutmasının sağlık açısından zararlı olacağı teşhisini koyduğu bir hasta, Ramazan'da oruç tutmayabilir. Böyle bir kişi, eğer iyileşme ihtimali varsa orucunu daha sonra kaza etmek üzere bırakır; böyle bir ihtimal yoksa Ramazan ayının her günü için birer fidye verir. İnsüline bağımlı olarak yaşayan hastaların da oruç tutmaları sağlıklarına zarar veriyorsa oruç tutmayabilirler. Tutamadıkları oruçlarının sayısınca her gün için bir fidye verirler.

