United’ı Ferguson’dan okumak

Özellikle 1990 sonrası tamamen ticarileşen ve futbol pastasının en öndeki sunumu olarak niteleyebileceğimiz Premier Lig'de, en çok pazarlanan, en fazla tüketilen kulübün başında yer alıyor Alex Ferguson.

Ferguson'un başarıları Manchester United'ın tüketilmesinin yeniden üretilmesini sağlıyor. Ferguson'un oyun felsefesi tüketiliyor aslında. Manchester United'da bunu yapabilmesi, Manchester United'ın 'kasasının dolu olması', en çok tüketilen kulüp olması, birçok yetenekli oyuncuyu kadrosunda bulundurmasıyla mı ilgili?

Bu noktada sözü Ferguson'a verelim. “Bir takımın başarısındaki temel etken, özkaynaktır. Transfer süsüdür” diyor Alex Ferguson. Endüstriyel futbolda emek vermenin, altyapıdan oyuncu yetiştirmenin ve bunu bir oyun felsefesine göre yapmanın bir değeri yok.  Ferguson, bu yapıyı oturtmuş olmasından dolayı hala Manchester United'ın başında.  Ferguson bunu yapıyor. Barcelona da bunu yapıyor. Fakat bugünkü izlediğimiz iki takımın da inşasına bakmak için yirmi yıldan fazla geriye gitmemiz gerekiyor. Yani bu iki takım, bugünün koşullarında inşa edilmedi ama bugün endüstriyel futbolun çarkını çeviren tekel kulüpler arasında yer alıyorlar.

Ferguson'un transfer politikası endüstriyel futbolun transfer algısının dışında yer almıyor. Bu noktada yapabileceği, Real Madrid veya Manchester City gibi bir transfer politikası izlemekten öte, genç, oyun sistemine uygun oyuncular almak oluyor. Transfer de genç oyuculara yöneliyor. Örneğin 2011–2012 sezon başında D.Gea, P.Jones gibi iki genç oyuncuyu transfer ederken, 25 yaşındaki A.Young'u da takıma direkt katkı yapacağını, yani var olan oyunda takıma katılıp, üstüne koyabilecek bir oyuncu olduğu için transfer etti. Bu üç oyuncuya bonservis bedeli olarak 55 milyon avro'nun üzerinde ödeme yapıldı.

Oyuncu seçiminde Ferguson oyun sistemine uygun tercihler yapıyor. Bir anlamda da artık, 1990'ların başında yaptığı altyapıdan oyuncuları takıma kazandırma modelini uygulaması çok zor görünüyor. Endüstriyel futbolun bugünkü ilişkilerinde zor bir durum. Kariyerinin son baharındaki Alex için bir daha yeniden yapılanma yerine, var olan oyun sistemine uygun oyuncuları transfer etmek kulübün endüstriyel futboldaki konumu da göz önüne alındığında daha kolay oluyor.

Bugün birçok ileri kapitalistleşmiş ülkenin başa oynayan takımlarının kadrosunda düşünmeyeceği oyuncuları ısrarla takımda tutuyor ve oynatıyor (geçmişten günümüze Butt'tan Fletcher'a kadar). Altyapıdan yetişen oyuncular, yıllarca takımın iskeletini oluşturdu ve bugün de artık iskeleti oluşturmasa da önemli katı yapmayı sürdürüyor. Fakat Ferguson'un Cleverley ve Wellbeck'a şans vermesi yine 1990'ların başındaki yapılanmayı kurabileceği konusunu zamanla göreceğiz

Ferguson'un futbolunda, onun oyun felsefesine uygun olarak, bireysel yetenekten önce oyun bilgileriyle yer alıyorlar. Benzeri bir durumu Barcelona için de söz edebiliriz. Barça'da da yıldız olmayan birçok oyuncu, Barcelona'nın oyununda oyun bilgileriyle sistemi bütünleyen birer oyuncu olarak oynuyorlar (Sergio Busquets, Pedro gibi). Bu durum bize bir takımın oynadığı futbolda yetenekli olarak öne çıkarılan oyunculardan önce başka bir şeyi gösteriyor: Takımın oyun felsefesine uygun ve onun oyun bilginse sahip oyuncular.

https://twitter.com/osmanbulugil